Krawl
(Serbest); Yüzme Tekniği
Krawl yüzme tekniginin gelisimi
Sportif yüzmenin baslangicinda, Ingiliz Yüzme Ekolü'nde yüzme teknikleri
veya yarislara katilimlarinda herhangi bir kural sözkonusu degildi.
Kurbagalamadan farkli olan yüzme sekillerine "serbest yüzme" adi verilirdi.
Günümüzde bile, FINA'ya göre "serbest yarislarda yüzücüler istedigi yüzme
stilini kullanabilirler. Ancak, ferdi ve bayrak karisik yüzmede, serbest yüzme,
kurbagalama, kelebek ve sirtüstü disinda herhangi bir teknik
kullanilabilir".
1840-1850 yillarinda kurbagalama tekniginden farkli
olarak "över" yüzme teknigi gelistirilmistir. Bu teknikte, vücut yan yatay
pozisyonda olup, tek bir kol yukaridan vücudun yaninda bacaklara dogru suyu
çekerek hareket ederdi, diger kol ise sabit kalirdi. Bacak hareketi yan
kurbagalama bacak hareketine benzerdi 1873 yilinda "trudgeon" teknigi ilk defa
uygulanmisti. "Över" tekniginden farkli olarak "trudgeon" tekniginde her iki kol
alternatif ve bacaklarla koordineli olarak hareket edip, daha büyük bir sürat
yakalanabilirdi.
Günümüzde kullanilan ve bildigimiz krawl teknigi ilk
defa 1897 yilinda avustralyali yüzücüler tarafindan uygulanmistir. En basinda,
krawl teknigi özellikle yarislarin bitiminde, hiz kazanmak amaciyla
kullanilirdi. Ancak 1911 yilinda amerikan yüzücü Duke Kahenamoku
100
yards serbest yansinda tüm yaris boyunca krawl teknigi
kullanarak, dünya rekoru kirdi. Daha sonra 1922 yilinda Johny Weissmuller krawl
teknigini kullanarak, 100
m serbest yansini bir dakikanin altinda yüzdü.
Weissmuller'in kullandigi teknik günümüzde "klasik" teknik olarak kabul edilir:
6 bacak vurusuna 2 kol hareketi koordinasyonu kullanirdi; Vücudun suyun üzerinde
yüksek bir pozisyonu vardi; Kollarin kayma süresi uzundu; Kolun suyu çekme
hareketi kisaydi. 1930 yillarinda, krawl teknigi Japon yüzücüler tarafindan daha
da gelistirilmistir. Japonlar bacak hareketine daha çok önem verip, 1932
yilindaki Dünya Sampiyonasinda 100 m serbest (0:58.2); dünya sampiyonu,
Yasugi Miyazaki, iki kol hareketine on bacak vurusu koordinasyonu
kullanirdi.
Ikinci Dünya Savasi'ndan sonra, Japon ve Avustralyali
yüzücülerle rekabette olan Amerikali yüzücüler, krawl teknigini kol hareketi
açisindan gelistirdiler. Amerikali uzmanlar kol hareketinde "omuz rotasyonu'nun
önemini tespit ederek, kolun suyu çekme hareketinin daha uzun olmasina dikkat
ettiler. Ayrica, sprint krawl ve uzun mesafe krawl tekniklerinde farkliliklar
ortaya çikmaya baslamisti
Bilinen "bumerang krawl" teknigi Avustralyali
yüzücüler tarafindan gelistirildi. Bu teknige göre, bacak hareketi sayisi
azalip, kol hareketi frekansi yükselir. Uzun mesafe krawl yarisinda J. Comels 4
bacak vurusuna 2 kol hareketi kullanarak, olimpiyat sampiyonu olmustu. Kol
hareketleri hizli oldugundan dolayi, suyu çekme hareketi kisa olup ve pasif
evrede kollar düzgün olmazdi. Kollarin dirsekten sürekli fleksiyon yapmasi, kolu
bir bumeranga benzetirdi.
1976 yilinda 100 m serbest yarisini 50 saniyenin
altinda yüzen Amerikali Jim Montgomery'nin sprint krawl tekniginin temelinde,
uzun kol hareketleri ve 6-2 koordinasyonu bulunmaktadir.
Krawl
bacak hareketinin teknik uygulamasi
• Aktif hareket: Bacak hareketi kalça
ekleminden yapilir. Hareketin baslangicinda diz hafif bükülür ve parmak uçlari
sivri olup, içe dogru rotasyon yapar Dizin bükülmesi devam ederken, alt bacak
ayakla birlikte asagiya dogru bir "kirbaç" seklinde hareket eder.
• Pasif
hareket: Bacak geriye düz bir sekilde uzatilir ve topuk suyun üzerine çikana
kadar devam eder. Genel hatalar:
• Dizin bükülmemesi ve bacaklarin gergin
olmasi.
• Dizin fazla bükülmesi.
• Bilegin hiperekstensiyon yapmamasi ve
bükülü olmasi
Krawl
bacak hareketlerini ögretmek için kullanilabilen egzersizler
1. Suyun
disinda, ayakta tek bir bacakla hareketin uygulanmasi.
2. Suyun disinda,
asili pozisyonda, bacak hareketi uygulanmasi.
3. Bir cimnastik sirasinda
yüzüstü yatay pozisyonda, bacak hareketinin yardimla ve ferdi olarak
uygulanmasi.
4. Havuzun kenarinda oturarak, tek bacakla, daha sonra çift
bacakla ve alternatif olarak bacak hareketi uygulanmasi. Bu asamada oyun da
düzenlenebilir: "En uzaga kim su atar?"
5. Havuzun kenarinda yüzüstü yatay
pozisyonda, tek bacakla ve daha sonra çift ve alternatif olarak bacak
hareketinin uygulanmasi.
6 Suyun içinde, havuzun kenarini tutarak, egiticinin
yardimiyla ve daha sonra ferdi olarak bacak hareketinin uygulanmasi.
7.
Suyun içinde, havuzun kenarini .tutarak ve nefes alip-vererek bacak hareketinin
uygulanmasi.
8. Duvardan iterek egiticiye dogru bacak hareketi ile ilerleme
9. Tahta ile yüzüstü yatay pozisyonda ilk önce nefes almadan, daha sonra
nefes alip-vererek bacak hareketi ile ilerleme.
10. Mesafeyi arttirarak,
tahta ile ve tahtasiz olarak bacak hareketi ile ilerleme.
11. Kollari öne
uzatarak veya kollar vücut yaninda olarak bacak hareketi ile ilerleme.
12.
Tahta ile veya tahtasiz ayak paletleri ve bacak hareketleri ile ilerleme.
Krawl kol
hareketinin teknik uygulanmasi
Aktif hareket: Kolun suya girisi ve suyun
tutulmasi evresinde, kol suya girerken yatay pozisyonda olup, önce hafif
fleksiyon, suyun içinde ise ekstensiyon yapmalidir. Kolun suyu çekmesi evresinde
ise dirsek yavas yavas fleksiyon yapar ve üst kol omuzla 90 dereceli bir açi
yapincaya kadar kol suyu önden asagiya geriye dogru çeker. Kolun suyu itmesi
evresinde el, kalçaya dogru çekilir ve kol düzeltildikten sonra disariya dogru
çikartilir.
Pasif hareket: Suyun itilmesinden sonra, kol sudan çikar. Bu
evrede dirsek hafif bükülü olmalidir, çünkü bütün kolun gevsemesi gerekir. Pasif
hareket aktif hareketin baslangicina kadar devam etmektedir.
Genel
hatalar:
• Kol suya girdiginde düz, çok bükük veya basa yakin
olmasi.
• Suyun çekilmesinin düz kolla yapilmasi.
• El bilegi ekleminin
gevsek olmasi.
• Suyu çekme hareketinin kisa olmasi.
• Pasif hareketin
düz ve gergin kolla yapilmasi
• Pasif harekette kolun izledigi yolun suyla
paralel olmasi (kolun yandan atilmasi);.
Krawl kol
hareketinin ögretiminde kullanilabilen egzersizler
1. Suyun disinda,
ayakta tek kolla suyu çekme hareketinin uygulanmasi.
2. Suyun disinda, ayakta
tek kolla pasif hareketin uygulanmasi.
3. Suyun disinda, alternatif kol
hareketinin uygulanmasi.
4. Cimnastik sehpasi üzerinde yatay pozisyonda
alternatif kol hareketinin uygulanmasi.
5. Havuzun kenari bir elle tutulur,
diger kol hareketi uygular. Duvan tutan el degistirilerek, hareket
tekrarlanir.
6. Sig havuzda, vücut belden bükülü olarak, yürüme ve kol
hareketi uygulanmasi.
7. Yüzüstü yatay pozisyonda, bacak hareketi yapmadan,
kol hareketinin uygulanmasi.
8. Yüzüstü yatay pozisyonda, 6 bacak vurusuna
bir kol hareketinin yapilmasi.
9. Mesafeyi arttirarak, bacak hareketi
yapmadan, kol hareketi uygulanmasi.
10. El paleti ile krawl yüzme.
Krawl yüzme tekniginde nefes
alip-verme tekniginin uygulamasi
Krawl yüzmedeki vücut pozisyonu ve kol
hareketinin ziklik hareketinden dolayi, uygun bir koordinasyon elde etmek için
nefes almanin tek bir hareketle yapilmasi zorunlulugu vardir.
Nefes
almak için basin uygun bir sekilde çevrilmesi sarttir, aksi taktirde vücut
pozisyonu, kol hareketlerinin simetrisi ve bacak hareketlerinin plani
bozulabilir ve bu sekilde yüzme randimansiz bir hale gelebilir.
• Pozisyon:
Bas suyun içindedir, gözler ileriye bakar (basin açisi 45 derece);. Suyu çekme
evresi boyunca nefes verilir daha sonra suyun itisini gerçeklestiren kolun
tarafina dogru bas hafif egilir.
• Nefes alma: Yüzün yarisi sudan çiktiginda
nefes alinir ve gözler sudan çikmaya hazirlanan kola dogru bakar. Kol omuz
hizasina geldiginde nefes alma evresi sona erer ve basin pozisyonu vücudun
pozisyonuna uygun hale gelir.
• Nefes tutulmasi: Basin vücut pozisyonuna
dönmesinden sonra, kol suya girinceye kadar ve kolun "kayma" evresi bitinceye
kadar nefes tutulur.
Nefes alip-verme evreleri süre olarak esit degildir:
En uzun süren evre nefes vermedir, nefes alma ve nefes tutma evreleri ise daha
kisadir. Kol ve vücut hareketlerinde asimetrik bir durumun ortaya çikmamasi
için, yüzmeyi yeni ögrenenlere her iki taraftan nefes almalari tavsiye
edilir.
RE:
Krawl (Serbest); Yüzme Tekniği
Krawl yüzme
yans tekniklerinde dönüs tekniklerinin zaman içerisindeki
gelisimi
Uygulama süresini azaltmak için zaman içerisinde yan dönüsleri
sürekli degisikliklere ugramistir.
Açiklanan ilk dönüs seklinin çok basit
bir karakteri vardi: Bir kol havuzun kenarindan destek alip, vücut yükseliyordu,
daha sonra vücudun arkasi havuzun duvarina dogru çevrilirdi ve duvardan
ayaklarla iterek suyun altina girilip yüzmeye devam edilirdi.
Krawl yüzme
teknigindeki ilk çagdas dönüs ünlü Johnny Weissmüller tarafindan 1922 yilinda
gösterilmistir. Daha önceki bahsettigimiz dönüsten farkli olarak, burada el
sadece duvara dokunurdu ve duvardan destek alarak vücudun arkasi duvara
dönüyordu, daha sonra ayak tabanlari duvara yerlestirilerek itis yapilirdi.
Kolun kenardan degil, duvardan destek almasi, zaman kazanilmasini
saglardi.
Yillar boyunca bu dönüs kullanilmistir, fakat daha sonra
Uluslararasi Yüzme Federasyonun getirdigi bir kural "duvara sadece elle
dokunmaya izin verdiginden, süratli bir dönüs olusturulmasina engel olmustu.
Bunun için 1965 yilinda bu kural degistirildi ve "duvara vücudun herhangi bir
parçasi ile dokunma" izin verilmeye basladiginda, duvara elle dokunmak yerine,
havuzun bitimine dogru bir takla ve ayaklarla duvara itme ile bir dönüs sekli
meydana çikti.
• Krawl yüzmede yaris dönüsünün teknik
uygulamasi
• Duvara hamle: Kolun suyu itisi bittiginde, bir kol yukarida,
diger kol ise vücut yaninda kalir.
• Tam dönüs: Yukarida kalan kol güçlü bir
su çekisi yapar. Çene gögüs'e dayanir, dizler karina çekilir ve takla baslar.
Takla atildiktan sonra vücut 90 derecelik bir yana dönüs yapar, ayaklar duvardan
destek alir ve dizler fleksiyon pozisyonundadir.
• Duvardan itis: Dizleri
düzelterek, bacaklar duvardan aldigi destekle güçlü bir itis yapar ve yüzüstü
pozisyonuna gelinceye kadar yana dönüs devam eder.
• Suyun içinde ilerleme
ve çikis: Duvardan itip bir süre kaydiktan sonra, bacak hareketi baslar. Kolun
ilk hareketi ile birlikte vücut sudan çikar ve yüzmeye devam
edilir.
Genel hatalar:
l. Taklanin havuzun duvarinin çok yakininda
yapilmasi.
2, Hamle yaparken kolun duvara degmesi.
3. Ayak tabanlarinin
havuzun duvarina yavasça konmasi.
• Krawl yüzmede yaris dönüsünü ögretmek için
kullanilabilen egzersizler
1. Suyun disinda jimnastik minderi üstünde
takla.
2. Suyun disinda jimnastik minderi üstünde takladan sonra duvara
ayaklan koymak.
3. Suyun içinde kulvarda veya bir sopanin çevresinde
takla.
4. Suyun içinde yüzerken, takla ve sirt üstü pozisyonuna gelme.
5.
Duvarda takla ve sirt üstü pozisyonuna gelme.
6. Duvarda takla ve yön
degistirme.
7. Duvarda takla, yön degistirme ve duvardan itis.
8. Komple
takla.
• Krawl yüzme yaris tekniginde depar tekniklerinin
gelisimi
Etkili bir depar için aranan ilk özellik iyi bir reaksiyon
sürati ve beceridir. Zaman içerisinde baktigimizda, depar tekniklerini
gelistirmek için ya çikis sinyali ile uçusun baslamasi arasindaki süreyi
kapatmak ya da suya giriste vücudun pozisyonunu uygun hale getirmek için
çalisilmistir
Klasik deparda uçusu gerçeklestirmek için bir yan çember
üzerindeki kollarin savrulmasi söz konusudur.
Deparin baska bir çesidinde
ise, kollarin yaklasik 360 derecelik bir daire hareketiyle, daha büyük bir hamle
olusturulmasina neden oluyordu. Ancak bu tür deparda hamle daha etkili olup,
reaksiyon sürati azalir. Son 20 yilda ise, performans yüzücüleri kollarin
savrulmasini nerede ise sifira indirdiler, ve bu sekilde yeni dereceler elde
edilmesinde önemli adimlar atildi.
• Krawl yüzme yaris tekniginde
yaris depari protokolünün meydana gelmesi
Uluslararasi Yüzme
Federasyonu'nun öngördügü yans deparinin protokolü söyle meydana
gelmektedir:
Depar hakeminin ilk sinyali ile yüzücü depar tasina çikar ve
lasin arka tarafinda durur. Yüzücülerin hazirlik hareketleri butiginde, depar
hakeminin '"lake yonr marks" komutu ile tüm yüzücüler depar tayinin ön
tarafindaki depar pozisyonunu alir. Hiç hir yüzücüde hareket olmadiginda, hakem
çikis sinyalini verir ve yarisma baylar. Uluslararasi Yüzme Federasyonu 'na göre
iki defa fodepar (yalnis depar); hakki verilir. Ikinci fodepar yapan herhangi
hir yüzücü diskalifiye olur.
RE:
Krawl (Serbest); Yüzme Tekniği
Krawl yüzmede yaris
deparin teknik uygulamasi
• "Take your marks" komutunda: Yüzücü depar
tasinin ön tarafina yerlesir ve ayak parmak uçlari ile tasin kenarini kavrar.
Ayak topuklari açik, vücut öne dogru fleksiyon yapar ve eller depar tasinin
kenarinda, ayaklarin arasinda yerlestirilir. Bu pozisyonda yüzücü çikis
sinyalini bekler.
• Çikis sinyali verildiginde yüzücü ileriye ve yukariya
dogru bir atlama gerçeklestirir. Bu atlamada gereken güç bacaklarin tasi itisi
ve kollar ile basin öne dogru savrulmasindan meydana gelir.
• Uçus:
Çikistan sonra vücut ilk önce yukariya dogru, daha sonra suya paralel bir çizgi
üzerinde ve en son asagiya dogru ilerler. Suya giriste vücut düz olup, suya
girme açisi 35 dereceden daha büyük degildir Suyun altinda ilerleme: Suya
girerken vücut asagiya dogru bir yol takip eder. Bu evrede vücudun suyun
yüzeyine çikmasi için düz kalip hareket etmemesi gerekir. Su seviyesine
yaklastiginda, bacak hareketleri baslar, daha sonra kol hareketlerine baslanir.
Genel hatalar:
1. Çikis sinyalin gergin beklenmesi.
2. Ayak
parmaklarinin depar tasi kenarina yerlestirilmemesi
3. Uçus sirasinda
bacaklarin fleksiyon-ekstensiyon hareketi yapmasi
4. Basin geriye
çekilmesi.
5. Suya girdikten sonra bacaklarin gergin olmasi ve
RE:
KRAWL (Serbest); YÜZME TEKNIGI -
Krawl
yüzmede yans depari ögretmek için kullanilabilen yardimci egzersizler
.
1. Disarida depar evrelerinin uygulanmasi.
2. "Tavsan siçramasi"
egzersizi.
3. Havuzun kenarinda oturarak, kollar basin üstündeyken, suya
düsme.
4. Havuzun kenarinda, dizlerden çok fazla fleksiyon yaparak, kollar
bas üstündeyken, suya düsme.
5. Havuzun kenarinda, dizlerden çok fazla
fleksiyon yaparak, kenari iterek atlama.
6. Depar tasindan dizlerden çok
fazla fleksiyon yaparak, tasi iterek atlama.
7. Depar tasindan geriden öne
dogru kollari savurarak ve tasi iterek atlama. S. Depar komutlanyla çikis
yapilmasi.
• Krawl yüzmede hareket koordinasyonu
Önceki
evrelerden geçtikten sonra, sporcu krawl yüzme teknigini olusturan en önemli
unsurlari ögrenmistir Sira bunlarin birlestirilmesine gelince, klasik krawl
yüzme tekniginde l kol ziklesinde 3 bacak vurusu yapilir, yani bir çift kol
hareketine 6 bacak vurusu uygulanmasi gerekir.
Burada bahsedilen
koordinasyon birçok performans yüzücüsü tarafindan kullanilir ve özellikle kisa
mesafe (sprint); yüzme için idealdir Uzun mesafeli yüzmede ise, kol hareketi
sayisi fazlalastigindan, bacak hareketi yetisememeye baslar, dolayisiyla bir
çift kol hareketine 4 ve hatta 2 bacak vurusu uygulanabilir Bu en son
bahsettigimiz koordinasyon turu yüzme ögretiminde tavsiye edilmez, çünkü yüzmeyi
yem ögrenenler çok fazla güce ve güvene sahip degildirler
• Krawl yüzmede yüzme temposu kullanilmasi
Bir
hareketin temposu birçok faktöre bagli olarak meydana gelir Teknik (hareketin
dogrulugu);, somatik (uzun yüzücüler daha uzun, genis hareket yaparlar); ve
fiziki (daha büyük bir kuvvetin uygulanmasi hareketin süratini büyütür); Fakat
su ortaminda ilerleme hareketlerinin temposunun degerlendirilmesi zordur, çünkü
su yeterince direnç saglamadigindan tempoyu yükseldikçe ilerleme suratini de
yükseltmek mümkün degildir Kisa mesafeli ilerlemede kuvvetin teknikle birlikte
su yogunlugunda "destek" bulabilmesine ragmen, uzun mesafelerde yüksek tempo
hareketlerinin bozulmasi, yorgunluk ve randimanin düsmesine neden
olmaktadir
Diger bir açidan baktigimizda, kullanilan enerji hareketin
yogunluguna baglidir, yani, yüksek bir tempo yüksek bir enerji harcamayi
gerektirir, fakat bu daha yüksek bir sürat elde edilecegi anlamina
gelmez!
Bu sartlar altinda, tempo sorununu iyice incelemek gerekmektedir:
Temponun yükseltilmesi enerji harcanmasini fazlalastiracaktir ve sürate direkt
iliskili bir fayda saglamayacaktir. Öte yandan, temponun düsürülmesi düsük bir
enerji harcamasina yol açarken, sürate yine direkt iliskili bir fayda veya zarar
saglamayacaktir.
Sürati nasil etkileyebiliriz, daha dogrusu süratin
sabitligini muhafaza etmek için hangi sartlara uyulmasi gerekir? Ilk olarak
vücudun, suyun içinde uygun bir pozisyonda durmasi gerekir. Böylece, Arsimet'in
kuralina göre, vücut daha hafif olacaktir. Ikinci olarak, düsük tempo
kullanilmasinin mantikli oldugu kabul edilerek, süratin düsmesini engellemek
için yapilacak tek sey, suyu çekme kuvvetini yükseltmek olacaktir.
Bu
prensipleri göz önünde bulundurarak, yüzme hareketlerinin "seyrek", "derin" ve
"güçlü" olmasi gerektigini söylenebilir.
|
|
 |
 |
